Kısa cevap: Hakemli dergide makale yayımlamak için çalışmanıza uygun dergiyi seçer, yazar yönergelerine göre hazırlar, derginin sistemine yükler ve hakem sürecinden gelen düzeltmeleri tamamlarsınız. Sonucu en çok etkileyen ilk karar doğru dergi seçimidir; kapsam dışı başvurular çoğu zaman hakeme bile gitmeden iade edilir.
1. Doğru dergiyi seçin
Kaynakçanıza bakın: Sık atıf yaptığınız dergiler genellikle iyi birer adaydır. Sonra şu ölçütleri kontrol edin:
- Kapsam: Son sayılardaki makaleler sizinkine benziyor mu?
- Dizin: Değerlendirileceğiniz kurumun beklediği dizinde mi? Bunu dizinin kendi sitesinden doğrulayın; bkz. hakemli dergi listeleri.
- Süre: Dergi başvurudan yayına ne kadar sürdüğünü paylaşıyor mu?
- Ücret ve erişim: Yayın ücreti var mı, makale açık erişimli mi olacak?
- Dil: Hedef okurunuza uygun mu?
Think. Check. Submit. kontrol listesi dergi güvenilirliğini değerlendirmek için iyi bir araçtır.
2. Sahte dergi işaretlerine dikkat edin
- Kesin kabul veya çok kısa sürede yayın vaadi
- Kişisel e-postayla gönderilen ısrarcı davetler
- Web sitesinde olmayan veya sonradan bildirilen ücretler
- Doğrulanamayan kurul üyeleri ve dizin logoları
- Ünlü bir dergiyi taklit eden ad veya site
3. Yazar yönergelerine uyun
Her dergi kaynak gösterme biçimini, kelime sınırını ve dosya yapısını kendisi belirler. Çift kör hakemlik uygulanıyorsa dosyadan adınızı, kurumunuzu ve dosya özelliklerindeki kimlik bilgilerini temizleyin. Biçim hataları ön değerlendirmede iade sebebi olabilir.
4. Etik ve özgünlük kontrollerini yapın
Çalışmanın başka yerde değerlendirmede olmadığından emin olun. Etik kurul onayı gerekiyorsa belgesini hazırlayın. Yazar sıralaması ve katkılarda ortak yazarlarla başvurudan önce anlaşın. Yapay zekâ aracı kullandıysanız derginin politikasını okuyup kullanımı buna göre beyan edin. Ayrıntılar yayın etiği rehberinde.
5. Başvurun ve süreci izleyin
Başvuruda genellikle başlık, özet, anahtar kelimeler, yazar bilgileri ve ana dosya istenir. Kapak mektubunda çalışmanın neden bu dergiye uygun olduğunu kısaca anlatın. Sonrası genellikle şöyle ilerler:
- Editörün ön değerlendirmesi
- Hakem ataması ve değerlendirme
- Kabul, revizyon veya ret kararı
- Düzeltme, mizanpaj ve dizgi kontrolü
- Yayın
Hakem sürecinin aylar sürmesi olağandır. Dergi yönetim sistemi kullanan dergilerde makalenin aşamasını panelden izleyebilirsiniz. Süreci editör gözünden görmek için Dijider özellikleri sayfasına bakabilirsiniz.
6. Revizyon istendiğinde
Revizyon, iyi bir işarettir. Hakem yorumlarını tek tek yanıtlayan kısa bir tablo hazırlayın: yorum, yaptığınız değişiklik ve katılmadığınız noktalarda gerekçeniz. Gerekçeli itiraz kabul edilebilir bir davranıştır; yorumları görmezden gelmek ise değildir.
7. Ret aldığınızda
Ret, akademik hayatın olağan bir parçasıdır. Hakem yorumlarını değerlendirip çalışmayı geliştirin ve başka bir dergiye o derginin kurallarına göre uyarlayarak gönderin. Aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye göndermeyin.
Makale ararken hangi siteler kullanılır?
- Google Akademik (Google Scholar): Geniş kapsamlı ücretsiz arama. Atıf sayılarına ulaşmak için kullanışlıdır, ancak her sonuç hakemli değildir.
- ResearchGate: Araştırmacı ağıdır. Dergi veya dizin değildir; burada yer almak hakemli olmayı göstermez.
- TR Dizin ve DergiPark: Türkiye'deki dergi ve makaleler için temel kaynaklar.
- DOAJ: Açık erişimli dergiler.
Sık sorulan sorular
Türkçe makale mi, İngilizce makale mi yazmalıyım?
Hedef okurunuza ve değerlendirileceğiniz kurumun kurallarına bağlıdır. Yerel olgulara ilişkin çalışmalarda Türkçe doğru tercih olabilir; uluslararası okur hedefliyorsanız İngilizce daha geniş bir kitleye ulaşır.
Hakemli dergide yayın ne kadar sürer?
Dergiye ve alana göre büyük farklılık gösterir. Birkaç haftalık kesin yayın vaadini uyarı işareti sayın ve derginin son makalelerindeki başvuru ile yayın tarihlerine bakın.
Hakemli dergide yayın yapmak ücretli mi?
Birçok dergi ücret almaz, bazıları ise açık erişim için işlem ücreti alır. Ücret bilgisi başvurudan önce görünür olmalıdır.
Editörüm, yazarlara bu süreci nasıl kolaylaştırırım?
Yönergelerinizi açık yazın, eksik başvuruların taslak olarak saklanmasına izin veren bir sistem kullanın. Dergi yönetim sistemi rehberimiz bu konuda yol gösterir.
Kaynaklar ve editoryal kanıtlar
İnceleyen: Dijider Yayın Kurulu